Migraine: de oorzaken begrijpen en verlichten met massages

Wist je dat Vincent van Gogh waarschijnlijk aan migraine leed? In zijn brieven beschrijft hij lichtflitsen en gezichtsstoornissen – symptomen die tegenwoordig als typisch voor migraine met aura worden beschouwd.

Een lichte kloppende pijn bij de slaap, een doffe druk achter de ogen – zo begint vaak een gewone hoofdpijn. Maar bij migraine ligt dat anders. In plaats van over te gaan, treedt er een intense, kloppende pijn op die uren of zelfs dagenlang kan aanhouden. Daarbij komen symptomen zoals gevoeligheid voor licht en geluid, misselijkheid of gezichtsstoornissen. Wereldwijd hebben miljoenen mensen hier last van, maar de oorzaken zijn nog niet volledig onderzocht. 

Mensen die er last van hebben, weten het: een migraineaanval kan het dagelijks leven volledig lamleggen. Wat zit er achter deze neurologische aandoening, hoe verschilt deze van gewone hoofdpijn en kunnen massages tegen migraine verlichting bieden? 

Leestip: Ontdek hoe massages van top tot teen bij allerlei klachten kunnen helpen – kom er nu meer over te weten! 

Wat is migraine?

Migraine is een neurologische aandoening die gepaard gaat met terugkerende, vaak hevige hoofdpijn. Het beïnvloedt het gehele zenuwstelsel en kan gepaard gaan met een groot aantal bijkomende symptomen. Migraine gaat daarbij veel verder dan ‘klassieke’ hoofdpijn. 

Migraine versus gewone hoofdpijn – Wat is het verschil?

Veel mensen verwarren migraine met gewone hoofdpijn. Terwijl spanningshoofdpijn meestal aan beide kanten optreedt en zich uit als een doffe druk, is migraine vaak eenzijdig en kloppend. De pijn wordt vaak erger bij beweging, en mensen met migraine zijn gevoelig voor licht en geluid.

Welke soorten migraine zijn er?

De ene migraine is de andere niet. Afhankelijk van de ernst, de intensiteit en de bijkomende symptomen onderscheiden artsen verschillende vormen van deze aandoening:

• Migraine zonder aura: treedt plotseling en zonder voortekenen op.

• Migraine met aura: kondigt zich aan door neurologische symptomen zoals flikkeringen, spraakstoornissen of tintelingen.

• Chronische migraine: meer dan 15 migrainedagen per maand.

• Vestibulaire migraine: gepaard gaande met duizeligheid, evenwichtsstoornissen en misselijkheid.

Voor mensen die hieraan lijden, is het nuttig om te weten welke vorm van migraine ze hebben – want daarvan hangt af welke behandelingsmogelijkheden het beste werken.

Oorzaken en triggers – Waarom ontstaat migraine?

Hoewel de precieze oorzaken van migraine tot nu toe nog niet volledig zijn opgehelderd, zijn er enkele bekende factoren die aanvallen kunnen bevorderen. Een overprikkelbare activiteit van de zenuwcellen in de hersenen wordt als hoofdoorzaak beschouwd. Deze kan door bepaalde prikkels worden ‘getriggerd’ en zet vervolgens een kettingreactie in gang die uiteindelijk tot de typische migraine leidt.

Welke factoren kunnen een migraineaanval uitlokken?

Niet elke migraine wordt door dezelfde prikkels veroorzaakt. Veelvoorkomende triggers zijn:

• Stress en emotionele spanning: Migraineaanvallen treden vaak op bij de overgang van spanning naar ontspanning.

• Voeding: Bepaalde voedingsmiddelen, zoals chocolade, gerijpte kaas, alcohol of cafeïnehoudende dranken, kunnen aanvallen uitlokken.

• Weersveranderingen: Sommige migrainepatiënten reageren ook gevoelig op bijzonder abrupte schommelingen in temperatuur of luchtdruk.

• Hormonale schommelingen: Veel vrouwen hebben last van migraineaanvallen die verband houden met hun cyclus of hormonale veranderingen.

• Te weinig of te veel slaap: Een onregelmatig slaappatroon kan migraine in de hand werken.

• Spanningen: Wie veel zit en onder stress staat, heeft vaak last van spierverkrampingen – een factor die migraineaanvallen kan verergeren of zelfs uitlokken.

Symptomen en verloop – Hoe uit migraine zich?

Kenmerkend voor migraineaanvallen is dat ze in verschillende fasen verlopen. Meestal duurt een aanval enkele uren, maar hij kan zich ook over meerdere dagen uitstrekken. De symptomen zijn daarbij vrij divers.

Typische symptomen van migraine:

• Eenzijdige, kloppende hoofdpijn – meestal in het voorhoofd, de slapen of rond de ogen.

• Gevoeligheid voor licht en geluid 

• Misselijkheid en braken

• Concentratieproblemen en uitputting

Migraine met aura versus migraine zonder aura

Niet elke migraineaanval kondigt zich aan, maar ongeveer een derde van de patiënten ervaart vooraf neurologische symptomen die ‘aura’ worden genoemd. Hiertoe behoren flikkeringen of lichtflitsen in het gezichtsveld, tintelingen of gevoelloosheid, en zelfs spraakstoornissen of duizeligheid.

Na ongeveer 20 tot 60 minuten treedt dan meestal de hoofdpijn op. Wie echter geen aura ervaart, merkt vaak pas bij de eerste pijn dat er een aanval op komst is.

Hoe lang duurt een migraineaanval?

Een migraineaanval kan tussen 4 en 72 uur – soms zelfs langer. De duur en intensiteit verschillen sterk van persoon tot persoon.

Behandelingsmogelijkheden – Wat helpt bij migraine?

Afhankelijk van de ernst en de frequentie van de aanvallen kunnen sommige patiënten al verlichting vinden door eenvoudige maatregelen te nemen. Bij ernstigere aanvallen kan een combinatie van medicamenteuze en niet-medicamenteuze methoden worden toegepast.

Welke medicijnen zijn er voor de behandeling van migraine?

• Pijnstillers: Bij lichte tot matige aanvallen kunnen vrij verkrijgbare medicijnen zoals ibuprofen of paracetamol helpen.

• Triptanen: Deze medicijnen, die speciaal voor migraine zijn ontwikkeld, vernauwen de verwijdde bloedvaten in de hersenen en kunnen de aanval afremmen.

• Antiemetica: Als er sprake is van ernstige misselijkheid, worden vaak medicijnen zoals metoclopramide of domperidon als aanvullende behandeling ingezet.

Opmerking: Aangezien migraine een neurologische aandoening is, moet je het gebruik van medicijnen altijd met een arts bespreken.

Welke niet-medicamenteuze behandelingsvormen zijn zinvol bij migraine?

Natuurlijk zijn er ook aanvullende methoden om de frequentie en intensiteit van migraineaanvallen te verminderen. De volgende methoden hebben zich bijzonder goed bewezen:

• Ontspanningstechnieken: Progressieve spierontspanning, meditatie of ademhalingsoefeningen helpen om stress als trigger te minimaliseren.

• Beweging: Regelmatige, matige lichaamsbeweging kan een preventieve werking hebben – intensieve lichamelijke inspanning tijdens een aanval is daarentegen contraproductief.

• Aanpassing van het voedingspatroon: Het vermijden van voedingsmiddelen die bij u migraineaanvallen uitlokken, kan helpen om het aantal migraineaanvallen te verminderen.

• Koude- of warmtebehandelingen: Koelpakkingen of warme kompressen op het voorhoofd of in de nek kunnen, afhankelijk van hoe u zich voelt, verlichting bieden.

Tip: Meer informatie over massages en hun werking bij chronische pijn vind je in ons artikel „Chronische pijn en massage”.

Massages tegen migraine – Werking en technieken

Migraine gaat vaak gepaard met spanning in de nek, schouders en het hoofd. Het ligt dan ook voor de hand dat zachte massages kunnen helpen om deze spierverhardingen te verlichten. Ze stimuleren de doorbloeding en verminderen zo mogelijke triggers. Ze hebben een kalmerend effect op het zenuwstelsel, verlagen het stressniveau en bevorderen de ontspanning – een belangrijk aspect bij de preventie van migraine.

Welke massagetechnieken zijn bijzonder effectief?

• Nek- en schoudermassage: Door zacht te kneden en te strijken kunnen spanningen worden verlicht die migraine in de hand werken.

• Acupressuur: Door gerichte druk uit te oefenen op bepaalde punten – bijvoorbeeld tussen de wenkbrauwen of op de slapen – kan pijn worden verlicht.

• Hoofdhuidmassage: Een zachte massage van de hoofdhuid stimuleert de doorbloeding en ontspant de spieren.

Uit eerste wetenschappelijke onderzoeken blijkt dat massages een veelbelovende, ondersteunende maatregel tegen migraine kunnen zijn. In een gecontroleerde studie werd het effect van klassieke massage en lymfedrainage op de preventie van migraine. Uit de resultaten bleek dat beide therapievormen leidden tot een vermindering van het aantal migraineaanvallen

Leestip: Meer informatie over het positieve effect van massages op de psyche vind je in ons artikel „Het effect van massages op het zenuwstelsel”.

Massagestoelen als gerichte ondersteuning bij migraine

Aangezien spanningen in de nek en schouders tot de meest voorkomende factoren bij migraine behoren, zijn massages een geweldige manier om de klachten te verlichten. Zachte massagetechnieken in combinatie met warmtebehandeling kunnen de doorbloeding bevorderen en spierstijfheid verminderen. Veel modellen beschikken over speciale programma’s voor het hoofd- en nekgebied, die bijdragen aan de ontspanning van het hele lichaam.

Een massagestoel biedt een eenvoudige manier om in het dagelijks leven bewust even tijd voor jezelf te nemen en de innerlijke spanning te verminderen.

Leestip: Is een massagestoel een goede investering in je gezondheid? Lees er meer over in ons artikel „Is een massagestoel de moeite waard?”.

Preventie – Wat helpt om migraine te voorkomen?

Migraine is weliswaar niet te genezen, maar er kan wel een aanzienlijke invloed op worden uitgeoefend. Wie zijn persoonlijke triggers kent en daar gericht iets aan doet, kan de frequentie en intensiteit van de aanvallen verminderen. Deze maatregelen hebben zich bij de preventie bijzonder goed bewezen:

• Stress verminderen – bijvoorbeeld door meditatie, yoga of mindfulness

• Voldoende slaap – niet te veel en niet te weinig

• Beweging – regelmatige, matige lichaamsbeweging

• Persoonlijke triggers herkennen – bijvoorbeeld een migraine- en voedingsdagboek bijhouden

• Spanningen voorkomen – door middel van gerichte massages of fysiotherapeutische oefeningen

Je hoofd leegmaken – Zo kun je migraine onder controle krijgen

Van Gogh had zijn migraine waarschijnlijk niet onder controle. Jij kunt het beter doen! Migraine is weliswaar een complexe neurologische aandoening, maar met de juiste zelfzorg kun je veel bereiken.

Massages tegen migraine bieden extra ondersteuning: ze maken de spieren los, stimuleren de doorbloeding en zorgen voor een weldadige ontspanning – of dat nu door handmatige behandelingen is of via een massagestoel. Neem regelmatig tijd voor jezelf, en je zult merken hoe de frequentie en intensiteit van je migraine kunnen afnemen.

Omslagfoto: fizkes, overige foto's: Rido, Idil Demir