Wandelende gewrichtspijn: meer dan alleen maar pijn die even langskomt

Op een ochtend voel je een stekende pijn in je knie, waardoor je naar de dokter gaat. Na een grondig onderzoek, enkele tests en een korte behandeling ga je opgelucht naar huis, om een paar dagen later te merken dat de pijn is verplaatst – nu zit hij in je schouder. Weer een bezoek aan de dokter, een nieuwe diagnose, maar de pijn houdt zich daar niet aan: hij nestelt zich vervolgens in je pols. 

Deze ironische ‘tocht’ van het ene gewricht naar het andere stuurt je op een heel eigen odyssee – van arts naar arts, op zoek naar antwoorden en verlichting. Een mogelijke diagnose? Zwervende gewrichtspijn, een treffende naam voor een aandoening die je ronddrijft zonder dat er een einde in zicht lijkt te zijn.

Uit een enquête van het RKI over gewrichtspijnaan dat ongeveer 25 procent van de ondervraagden aangaf in de afgelopen 24 uur last te hebben gehad van gewrichtspijn. Daarmee behoren deze klachten tot een van de meest voorkomende oorzaken van bewegingsbeperkingen.

In dit artikel gaan we dieper in op de rondtrekkende gewrichtspijn, ook wel migrerende artritis genoemd. We leggen uit wat er achter dit fenomeen schuilgaat, dat ons nu eens hier, dan weer daar teistert, en waarom rondtrekkende gewrichtspijn meer is dan alleen maar een kortstondige pijn die even langskomt.

Hoe kunnen mensen die hiermee te maken hebben hiermee omgaan en wat kan massage hieraan bijdragen? In dit artikel gaan we in op deze en andere vragen.

 

Leestip: Van top tot teen: hier helpen massages

Wat zijn migrerende gewrichtspijnen?

Wandelende gewrichtspijn, in medische termen vaak aangeduid als migrerende artritis, beschrijft een fenomeen waarbij de pijn van het ene gewricht naar het andere kan verschuiven. Dit soort gewrichtspijn is niet statisch; het verspreidt zich juist door verschillende delen van het lichaam, wat zowel de diagnose als de behandeling kan bemoeilijken.

Een belangrijk kenmerk van migrerende gewrichtspijn is dat het aangetaste gewricht tijdelijk ontstoken kan zijn (artritis), maar dat de symptomen zich naar andere gewrichten kunnen uitbreiden of verplaatsen. Patiënten kunnen last hebben van een reeks symptomen, waaronder zwellingen, roodheid, verhoogde warmte in de aangetaste gebieden en een beperkte beweeglijkheid, die samen met de pijn van het ene gewricht naar het andere trekken.

Leestip: Verlichting bieden bij artrosepijn – Zo werkt het

Kunnen gewrichtspijnen echt van de ene plek naar de andere verplaatsen?

Ja, gewrichtspijn kan inderdaad van plaats naar plaats verplaatsen. Dit verschijnsel wordt vaak waargenomen bij bepaalde systemische aandoeningen, zoals reumatische koorts of Lyme-artritis. Dit proces is gebaseerd op een complexe wisselwerking in het immuunsysteem, die kan worden veroorzaakt door auto-immuun- of infectieuze factoren.

Concreet komt dit doordat bij aandoeningen zoals reumatische koorts en de ziekte van Lyme, die door bacteriën worden veroorzaakt, het immuunsysteem van het lichaam antistoffen aanmaakt. Deze vallen niet alleen de ziekteverwekkers aan, maar ook het weefsel in de gewrichten. Aangezien deze antistoffen zich door de bloedbaan kunnen verplaatsen, leidt dit ertoe dat een ontsteking van het ene gewricht naar het andere kan „zweven”. 

We begrijpen nu hoe deze vervelende gewrichtspijnen kunnen ontstaan en zich kunnen uiten, en gaan nu verder met de oorzaken, dat wil zeggen mogelijke specifieke aandoeningen die tot deze symptomen kunnen leiden.

Leestip: Pijnbeheersing – Hoe ga je het beste om met pijn?

 

Oorzaken en onderliggende aandoeningen

Wandelende gewrichtspijn kan door tal van oorzaken worden veroorzaakt, variërend van infectieuze tot auto-immuunprocessen. Deze pijn is niet alleen belastend vanwege de intensiteit ervan, maar ook vanwege de onvoorspelbaarheid ervan en het vermogen om tussen verschillende gewrichten te ‘wandelen’.

 

Algemene oorzaken van migrerende gewrichtspijn:

De algemene oorzaken van wisselende gewrichtspijn omvatten een breed scala aan aandoeningen die zowel het immuunsysteem als de afweer van het lichaam tegen infecties beïnvloeden. Vaak zijn ze het gevolg van:

• Infecties: Bepaalde virussen, zoals het Epstein-Barr-virus of het parvovirus B19, kunnen een ontstekingsreactie in verschillende gewrichten veroorzaken. Ook het hepatitis C-virus staat erom bekend gewrichtsklachten te veroorzaken.

• Auto-immuunziekten: Hier valt het immuunsysteem ten onrechte gezond lichaamsweefsel aan, wat kan leiden tot ontstekingen in verschillende gewrichten.

• Stofwisselingsstoornissen: Ziekten zoals jicht, die worden gekenmerkt door de afzetting van urinezuurkristallen in de gewrichten, kunnen eveneens migrerende gewrichtspijn veroorzaken.

Specifieke aandoeningen die verband houden met migrerende gewrichtspijn:

• Reactieve artritis: Dit treedt op nadat er een infectie in het lichaam heeft plaatsgevonden, meestal in het urogenitale of gastro-intestinale stelsel. Artritis kan weken na de eigenlijke infectie optreden en zich uitbreiden naar verschillende gewrichten.

• Reumatische koorts: Deze ernstige aandoening volgt vaak op een streptokokkeninfectie en kan ernstige ontstekingen veroorzaken in verschillende gewrichten, het hart en andere organen.

• Lyme-artritis: Veroorzaakt door de bacterie Borrelia burgdorferi, die via tekenbeten wordt overgedragen. Lyme-artritis kan episodische pijn in één of meerdere gewrichten veroorzaken, die van gewricht naar gewricht kan wisselen.

• De ziekte van Whipple: Een zeldzame bacteriële infectie die de darmen aantast, maar ook gewrichtspijn en andere systemische symptomen kan veroorzaken.

• Andere relevante aandoeningen: systemische lupus erythematosus (SLE) en sarcoïdose. Ook deze aandoeningen kunnen migrerende gewrichtspijn als symptoom vertonen.

Dat patiënten vaak gedurende een lange periode en in overleg met talrijke artsen op zoek zijn naar verlichting, komt vaak doordat de diagnose van migrerende gewrichtspijn vanwege het grote aantal mogelijke oorzaken een grote uitdaging kan vormen.

Leestip: Trombose voorkomen door massages

 

Gewrichtspijn in het hele lichaam – hoe kan er een diagnose worden gesteld?

De diagnose begint doorgaans met een uitgebreide anamnese en een lichamelijk onderzoek. Beeldvormende technieken zoals röntgenfoto’s of MRI helpen bij het beoordelen van de toestand van de gewrichten, en bloedonderzoeken helpen bij het opsporen van ontstekingsmarkers of specifieke antistoffen. Deze kunnen vervolgens aanwijzingen geven of er sprake is van een auto-immuun- of infectieuze oorzaak. 

Leestip: Spierpijn in het hele lichaam – wat te doen?

Verschillende vormen van migrerende gewrichtspijn

Bij de diagnose helpt het om het aanwezige symptoompatroon zo nauwkeurig mogelijk te analyseren. Vooral omdat wisselende gewrichtspijn zich in verschillende vormen kan voordoen, kan dit in sommige gevallen al aanwijzingen geven over de oorzaak. 

Sommige patiënten ervaren bijvoorbeeld pijn die afwisselend optreedt in gewrichten die ver uit elkaar liggen, zoals schouders en knieën, terwijl bij anderen de pijn meer plaatselijk beperkt is en zich verplaatst tussen aangrenzende gewrichten, zoals de vingers. Deze patronen kunnen aanwijzingen geven over de onderliggende oorzaak en helpen bij het stellen van de juiste diagnose. 

 

Gewrichtspijn tijdens de menopauze

Vooral bij vrouwen kunnen hormonale veranderingen tijdens de menopauze leiden tot een verhoogde vatbaarheid voor gewrichtspijn. De daling van het oestrogeengehalte kan ertoe bijdragen dat de gewrichten minder soepel zijn en sneller ontstekingsreacties vertonen, wat in sommige gevallen leidt tot wisselende gewrichtspijn. Vanwege de complexiteit en de vele mogelijke oorzaken is het raadzaam om dit met je arts te bespreken. 

Leestip: Gewrichtspijn na corona komt vaak voor – lees er meer over in dit artikel.

 

Wanneer moet je naar een arts gaan?

In principe moet je, vooral bij aanhoudende of terugkerende gewrichtspijn, medisch advies inwinnen, en in de eerste plaats wanneer de pijn zonder aanwijsbare reden optreedt. 

Als de pijn zich vervolgens van het ene gewricht naar het andere verspreidt, is zeker nader onderzoek nodig om verdere stappen te kunnen plannen. Als er tegelijkertijd koorts, onverklaarbaar gewichtsverlies, ernstige roodheid of zwelling van de gewrichten optreedt, zijn dat eveneens alarmerende symptomen die een onmiddellijke medische beoordeling vereisen.

 

Hoe worden migrerende gewrichtspijnen behandeld?

Het volgende geldt: de oorzaak van de pijn bepaalt de behandelingsvorm. Meestal bestaat deze uit ontstekingsremmende medicijnen, fysiotherapie en, indien nodig, specifieke therapieën die gericht zijn op de onderliggende aandoening. 

In sommige gevallen kunnen ook aanvullende behandelingen, zoals acupunctuur of speciale diëten, bijdragen aan het verlichten van de symptomen. Ook massages kunnen bij gewrichtspijn een geschikt middel zijn om de pijn te verlichten. Om contra-indicaties, dat wil zeggen effecten die tegengesteld zijn aan de gewenste verlichting, te voorkomen, moet je elke behandeling eerst met je behandelend arts bespreken. 

Leestip: Massages tijdens de zwangerschap

Kunnen massages helpen bij rondtrekkende gewrichtspijn?

Het antwoord is dat massages, als onderdeel van een holistische behandelingsaanpak, zeker nuttig kunnen zijn. Ze bieden weliswaar geen genezing voor de onderliggende aandoening, maar kunnen wel helpen om de symptomen te verlichten en je levenskwaliteit te verbeteren.

Massages werken vooral door de doorbloeding te stimuleren en de spieren rondom de aangetaste gewrichten te ontspannen. Bovendien kan een verbeterde bloedcirculatie helpen om ontstekingsstoffen en stofwisselingsafvalstoffen sneller uit de aangetaste gebieden af te voeren. De ontspanning van de spieren vermindert de belasting van de gewrichten en verlicht pijn en stijfheid.

In dit geval zijn speciale massagetechnieken, zoals de Zweedse massage of een zachte lymfedrainage, bijzonder nuttig om zwellingen te verminderen en de beweeglijkheid te bevorderen. 

Diepe weefselmassages moeten daarentegen met de nodige voorzichtigheid worden toegepast, omdat ze bij ontstoken gewrichten contraproductief kunnen zijn. Therapeuten die bekend zijn met gewrichtsaandoeningen kunnen de massage individueel aanpassen aan jouw specifieke behoeften. Massages zijn een eenvoudige en ondersteunende therapie die doorgaans altijd in combinatie met andere, door artsen aanbevolen behandelingen wordt toegepast. 

Leestip: Zo kan manuele lymfedrainage je welzijn een boost geven 

 

Laat je gewrichtspijn verdwijnen

Wanneer pijn onvoorspelbaar van het ene gewricht naar het andere verplaatst, leidt dit vaak tot een schijnbaar eindeloze zoektocht naar verlichting. De eerste belangrijke stap is daarom een juiste diagnose. Als de diagnose ‘zwervende gewrichtspijn’ luidt, hebben we gezien dat hier talrijke oorzaken, zoals infecties en auto-immuunziekten, aan ten grondslag kunnen liggen.

Des te belangrijker zijn een vroegtijdige en nauwkeurige diagnose en een op maat gemaakte behandeling. Massages kunnen je daarbij extra helpen om je pijn te verlichten en maken vaak deel uit van een proactieve levensstijl, die ervoor zorgt dat er een einde komt aan het heen en weer gaan van je gewrichtspijn, maar ook aan het heen en weer gaan van onderzoek naar onderzoek. 

 

Omslagfoto: Sasun Bughdaryan, overige foto’s: Tao Yuan