Als pijn onverklaarbaar lijkt: fibromyalgie onder de loep

De symptomen van fibromyalgie zijn veelzijdig en hebben niet alleen invloed op het lichaam, maar ook op de psyche. Kenmerkend zijn wijdverspreide pijnklachten in verschillende delen van het lichaam, vaak in de buurt van gewrichten, spieren en pezen. Vaak begint de pijn in één lichaamsdeel, maar breidt zich vervolgens uit naar andere gebieden.

Bij de meeste fibromyalgiepatiënten gaan de pijnklachten gepaard met extreme vermoeidheid tot zelfs uitputting, wat zich niet zelden ontwikkelt tot chronische vermoeidheid (ME/CVS). Slaapstoornissen en concentratieproblemen zijn veelvoorkomende klachten. Deze worden vaak aangeduid als ‘fibro-fog’, oftewel ‘fibro-mist’. Deze benaming is bedoeld om duidelijk te maken hoe beperkend de symptomen kunnen zijn: patiënten voelen zich alsof ze in een waas verkeren.

Veel mensen met fibromyalgie hebben bovendien last van bijkomende aandoeningen zoals het prikkelbare darmsyndroom of andere chronische pijnaandoeningen zoals migraine of endometriose, wat het omgaan met de aandoening nog moeilijker maakt. 

Meestal zijn er periodes waarin de symptomen vrijwel verdwijnen, gevolgd door periodes van hevige klachten, zogenaamde opflakkeringen, die het dagelijks leven ernstig kunnen beperken. Maar hoe ontstaan deze symptomen en vooral de ziekte zelf?

Oorzaken van fibromyalgie 

Over de precieze oorzaken van fibromyalgie tast men nog grotendeels in het duister, wat de aandoening ook zo moeilijk te behandelen maakt. Wetenschappers gaan ervan uit dat verschillende factoren samenwerken om de symptomen van fibromyalgie te veroorzaken. Genetische aanleg speelt daarbij een belangrijke rol, evenals stoornissen in het centrale zenuwstelsel. Stress, trauma’s of infecties zouden eveneens triggers kunnen zijn. 

Aangenomen wordt dat patiënten een verhoogde pijngevoeligheid ontwikkelen, omdat het zenuwstelsel sterker dan normaal op prikkels reageert. Deze overgevoeligheid leidt ertoe dat zelfs onschuldige aanrakingen pijn kunnen veroorzaken. Wat gebeurt er als deze oorzaken onbehandeld blijven? De gevolgen zijn psychische belasting, stress en een dagelijks leven dat door de symptomen sterk wordt beperkt.

Leestip: Een massage kan een positief effect hebben op het zenuwstelsel. Lees er meer over in ons artikel.

De diagnose fibromyalgie – de weg naar meer duidelijkheid

Aangezien er geen specifieke tests bestaan om de aandoening eenduidig te bevestigen, vormt de diagnose van fibromyalgie vaak een uitdaging voor artsen en patiënten. Veel patiënten moeten een lange periode van lijden doormaken voordat er een vermoeden van fibromyalgie ontstaat en vervolgens de diagnose wordt gesteld.

Medisch personeel stelt de diagnose doorgaans door aandoeningen die op fibromyalgie lijken uit te sluiten en door de typische pijnpunten (zogenaamde „tender points“) te onderzoeken. Het traject naar de diagnose kan voor velen echter frustrerend zijn. Het feit dat meer dan drie miljoen volwassenen in Duitsland aan fibromyalgie lijden, laat zien hoe belangrijk het is dat er een passende en tijdige behandeling plaatsvindt.

De gevolgen van fibromyalgie

Fibromyalgie heeft invloed op het hele leven van degenen die eraan lijden. Chronische pijn, extreme vermoeidheid en een verminderde fysieke prestatiecapaciteit hebben niet alleen gevolgen voor het beroepsleven, maar natuurlijk ook voor het privéleven.

Daarna volgt een strijd tegen de verminderde levenskwaliteit en het sociale isolement, aangezien de aanhoudende klachten de deelname aan dagelijkse activiteiten bemoeilijken. Dit kan vervolgens vaak ook leiden tot psychische problemen zoals depressies of angststoornissen, die vaak gepaard gaan met de aandoening. Het dagelijks leven kan een echte uitdaging worden – en juist hier richten de meeste behandelingsmogelijkheden zich specifiek op.

Behandelingsmogelijkheden bij fibromyalgie

Aangezien fibromyalgie een chronische aandoening is, is de behandeling in de eerste plaats gericht op het verlichten van de pijn en het verbeteren van de levenskwaliteit van de patiënten – een genezing bestaat tot nu toe niet.

Een interdisciplinair team van artsen, pijnspecialisten, neurologen, psychologen en fysiotherapeuten is cruciaal voor een succesvolle behandeling. Dit team van deskundigen helpt de symptomen van fibromyalgie te verminderen en de patiënten in hun dagelijks leven te ondersteunen. De aanpak kan daarbij verschillen en hangt af van de individuele klachten van de fibromyalgiepatiënten.

Leestip: Samenwerken met het team van artsen fibromyalgiepatiënten samen met het team van artsen aan hun pijnbeheersing. Lees er meer over in het artikel.

Fibromyalgie: medicamenteuze behandeling

Bij fibromyalgie worden vaak pijnstillers of antidepressiva voorgeschreven om de pijn te verlichten en de stemming te stabiliseren. Deze medicijnen kunnen helpen het pijnniveau te verlagen, zodat patiënten weer actiever aan het leven kunnen deelnemen.

Toch is het belangrijk om de medicijnen onder medisch toezicht te gebruiken en de dosering zorgvuldig af te stemmen om bijwerkingen tot een minimum te beperken. Gangbare pijnstillers zoals ibuprofen of paracetamol worden bij fibromyalgie niet aanbevolen. Het komt vaak voor dat patiënten, in overleg met de behandelende artsen, eerst verschillende medicijnen moeten uitproberen totdat ze het juiste middel hebben gevonden.

Fibromyalgie: behandeling zonder medicijnen

Als alternatief zijn er ook niet-medicamenteuze behandelingen voor fibromyalgie. Beweging, warmte, een doelgerichte voeding en ontspanningstechnieken behoren tot de meest effectieve maatregelen om pijn te verlichten en de levenskwaliteit te verbeteren.

Veel mensen met deze aandoening hebben baat bij regelmatige activiteiten zoals zwemmen of yoga, die de spieren op een zachte manier versterken en de beweeglijkheid verbeteren. Warmtebehandelingen, zoals warmwaterkruiken of warmtepleisters, helpen om gespannen spieren te ontspannen en de klachten te verlichten. Ook een evenwichtige, ontstekingsremmende voeding kan helpen om de symptomen onder controle te houden.

Ontspanningsmethoden zoals meditatie of ademhalingsoefeningen bevorderen de innerlijke rust en kunnen de stress verminderen die de symptomen kan verergeren. Een goede combinatie van deze benaderingen kan het welzijn van de getroffenen aanzienlijk verbeteren. Ook massages kunnen deel uitmaken van een behandelplan.

Massages bij fibromyalgie

Massages zijn een beproefde methode om pijn bij fibromyalgie te verlichten en de spieren te ontspannen. Ze helpen om gespannen plekken gericht los te maken en de doorbloeding te bevorderen.

Bijzonder zachte massagetechnieken zoals de manuele lymfedrainage of ook shiatsu zijn nuttig gebleken. Deze technieken oefenen lichte druk uit op de aangetaste gebieden en kunnen zo bijdragen aan pijnverlichting, zonder extra belasting voor het lichaam te veroorzaken.

Massagestoelen voor ontspanning in het dagelijks leven

Massagestoelen vormen een prachtige aanvulling op de behandeling van fibromyalgie, omdat ze zorgen voor regelmatige ontspanning in het dagelijks leven. Ze stellen patiënten in staat om zich zonder veel moeite regelmatig te trakteren op een weldadige massage – gewoon thuis.

Massagestoelen bieden verschillende programma's die individueel kunnen worden aangepast, zodat ze gericht spanningen aanpakken en het welzijn vergroten. Vooral bij fibromyalgie zijn deze regelmatige ontspanningssessies belangrijk om pijn te verlichten en het dagelijks leven draaglijker te maken.

Ook interessant: Hoe werkt een massagestoel eigenlijk en wat zit erachter? Lees er meer over in ons artikel „Over 2D- en 3D-massagetechniek – Wat kunnen massagestoelen?”

Fibromyalgie – Het dagelijks leven in balans houden

Fibromyalgie kan voor patiënten een echte uitdaging zijn. Maar het goede nieuws is: er zijn manieren om de symptomen te verlichten en de levenskwaliteit te verbeteren. Of het nu gaat om medicijnen, gerichte lichaamsbeweging, warmte of ontspannende massages – het is belangrijk dat fibromyalgiepatiënten samen met een team van artsen individueel uitzoeken wat voor hen helpt. Massages, ook via massagestoelen, kunnen een waardevolle ondersteuning zijn in het dagelijks leven door regelmatige momenten van ontspanning te bieden.

Ook al is deze aandoening niet te genezen, kun je als persoon met fibromyalgie door middel van een gerichte, bewuste behandeling leren ermee om te gaan en je ondanks alles toch goed te voelen. Neem je welzijn weer in eigen hand en vind jouw eigen manier om de symptomen te verlichten.

Omslagfoto: Žygimantas Dukauskas, overige foto’s: Gizem Nikomedi, Online Marketing, Hans Vivek