Kryotherapie: Kan kou helpen bij rugpijn?

Bij rugpijn denkt men in eerste instantie aan warmtetherapie met behulp van een zalf of een warmtepleister. Het lijkt op het eerste gezicht ongebruikelijk om pijn met kou te behandelen. Toch wordt deze methode al sinds jaar en dag bij professionele sporters toegepast, en met succes. Nu kunnen we allemaal van deze therapie profiteren en met de tijd meegaan. Daarom lichten we de cryotherapie graag wat nader toe.

Wat wordt verstaan onder cryotherapie?

Bij een sportblessure, bijvoorbeeld aan de knie of enkel, grijpen we instinctief en reflexmatig naar een koelpakking of een verkoelende sportgel. Dit is bedoeld om de pijn te verlichten en zwelling, een hematoom of een bult te voorkomen. Kryotherapie zorgt voor een maximaal effect van de behandeling door middel van koeling. Hierbij wordt het hele lichaam gedurende ongeveer 1-3 minuten blootgesteld aan een extreme kou van gemiddeld -110 °C tot -160 °C. De lucht is ijskoud, maar droog, en ontplooit zo haar werking.

Welke effecten heeft koudetherapie op het lichaam?

De plotselinge daling van de lichaamstemperatuur, zowel de oppervlakte- als de kerntemperatuur, veroorzaakt een soort shock. Het lichaam probeert de temperatuur voor de vitale organen weer te verhogen of op peil te houden. Dit leidt tot een vertraging van de hartslag en een gelijktijdige stijging van de bloeddruk. Tijdens het afkoelen worden enkele stimulerende hormonen zoals endorfine en het ‘gelukshormoon’ serotonine afgegeven. U kunt zich vast wel voorstellen hoe goed dat voelt.

Welke argumenten pleiten voor cryotherapie?

Artsen en sportartsen hebben de voordelen van cryotherapie al lang geleden ontdekt:

• Maximaliseer en versnel als sporter het hersteleffect
• Verbetering van het herstel na (sport)blessures
• Pijnverlichting (in spieren en gewrichten)
• Spiervermoeidheid verlichten
• Ontstekingsremmende werking
• Stimulerend effect op de bloedsomloop en de doorbloeding
• Verbetering van de slaapkwaliteit
• Verfrissing, revitalisering en versterking van de huid

Kan cryotherapie worden ingezet om rugpijn te verlichten?

Zoals eerder vermeld, verlicht koude de pijn na een blessure of kneuzing. Bij kiespijn kan een koudekompres zeer verlichtend werken. Hetzelfde geldt voor cryotherapie. De pijn wordt als het ware ‘bevroren’ of verdoofd. Doordat de bloedcirculatie wordt vertraagd, krijgen eventueel binnengedrongen bacteriën geen kans om zich verder in het lichaam te verspreiden. De kou voorkomt dus een ontsteking en kan daarmee het genezingsproces versnellen. Naast rugpijn blijkt koudetherapie ook effectief te zijn bij hoofdpijn, ontstekingen of overrekking van pezen en gewrichten, evenals bij chronische artrose. Sportartsen hebben hun patiënten met kou behandeld, ter preventie, verlichting of genezing. Wat een geluk dat ook wij nu van de effecten kunnen profiteren. Hoewel er tot op heden geen gedegen wetenschappelijke studies zijn die de vele voordelen van cryotherapie aantonen, wordt deze therapie toch graag toegepast als aanvulling op of ter ondersteuning van de reguliere medische behandeling.

Hoe verloopt een cryotherapiebehandeling?

Een behandeling met kou duurt tussen de 1 en 3 minuten. Om ongewenste bijwerkingen zoals brandwonden of bevriezing te voorkomen, moet deze maximale duur strikt worden aangehouden. In ondergoed of badkleding, inclusief handschoenen en sokken, stapt men een koudecabine binnen; alleen het hoofd steekt eruit. In de cabine heerst een temperatuur tussen -110 °C en -160 °C, die het lichaam omhult. De afkoeling van het hele lichaam wordt voornamelijk toegepast om ontstekingen te remmen, bij pijn na operatieve ingrepen, letsels aan het bewegingsapparaat (gewrichten, banden, pezen, spieren) en rugklachten, evenals bij spierverkrampingen of reuma.

Heeft cryotherapie ook nadelen?

Een echt nadeel is niet per se de meest voorkomende „bijwerking“ van de behandeling. Hoewel men slechts korte tijd in de kou verblijft, is de behandeling behoorlijk inspannend voor het lichaam. Daarom voelen veel mensen zich daarna erg moe. Gun uzelf wat rust; dat versterkt het effect van de therapie en doet u bovendien gewoon goed. Luister naar uw lichaam en gun uzelf wat rust. Sporten of intensieve lichaamsbeweging moet direct na de sessie worden vermeden.

Kryotherapie en massagestoelen – en wat we daar aan hebben

Een massagestoel biedt een uitstekende gelegenheid om na de sessie in de koudecabine te ontspannen en zo het effect van de cryotherapie te verlengen. De stoel beschikt over verschillende, selecteerbare massageopties. Afhankelijk van persoonlijke voorkeur en de plaats van de klachten kan men kiezen voor een weldadig programma. Een wisseldrukmassage, zoals bij de Shiatsu-methode, zorgt voor ontspanning op die plekken waar de kou de spanningen niet volledig heeft kunnen wegnemen. Steeds meer therapiecentra bieden deze succesvolle combinatie aan hun klanten aan. Ga gerust mee met deze trend, uw lichaam zal u dankbaar zijn.

Waar liggen de oorsprongen van de cryotherapie?

Net als zoveel alternatieve behandelmethoden vindt ook de koudetherapie haar oorsprong in Japan. Al in de oudheid gebruikten de Japanners kou om diverse klachten te behandelen. Maar pas in de jaren ’70 ontwikkelde deze behandelvorm zich tot wat we er vandaag de dag van kennen. In Europa behoorde Frankrijk tot de pioniers en liet vooral professionele sporters profiteren van het positieve effect. Overigens hebben we op dit gebied heel wat aan de Japanners te danken. Vermeldenswaardig in dit verband is de massagestoel, waarvoor we meer dan dankbaar zijn!

Hoe bereid ik me goed voor op cryotherapie?

Kryotherapie is helaas niet voor iedereen geschikt. Tijdens een voorafgaand adviesgesprek met de therapeuten kan worden vastgesteld of men aan een sessie kan deelnemen of waar men rekening mee moet houden. Zwangere vrouwen of vrouwen die borstvoeding geven, mensen met chronische aandoeningen, dragers van een pacemaker, astmapatiënten of mensen die regelmatig medicijnen moeten innemen, dienen de behandeling voorlopig te vermijden. Over het algemeen is het verstandig om vooraf een medische controle te laten uitvoeren. Dit kan zowel in het therapiecentrum als bij een arts. Daarnaast omvat het eerste gesprek een uitgebreid adviesgesprek, het verstrekken van informatie, uitleg over alle effecten en bijwerkingen, en het verkrijgen van toestemming. Deze voorbereidende stappen mogen in geen geval worden overgeslagen, het gaat tenslotte om uw gezondheid! Een recept van uw arts is weliswaar niet vereist, maar een geschiktheidsonderzoek is meer dan aan te raden.

Vlak voor de vergadering is het raadzaam om het volgende te doen:

• Ga niet sporten vlak voor de behandeling
• Neem geen warm bad of douche, want dat zou een enorme belasting voor de bloedsomloop betekenen
• Scheer of onthaar jezelf niet vlak voor de behandeling
• Bedek kleine wondjes of verse littekens met een pleister
• Lichaamssieraden die niet kunnen worden verwijderd, moeten eveneens met pleisters worden beschermd
• Hydrateer de huid met behulp van lotions en door voldoende te drinken

Kan cryotherapie pijn veroorzaken?

Als de cryotherapie op professionele wijze wordt uitgevoerd, is er geen risico op pijn of brandwonden. De therapeut moet een erkende opleiding hebben gevolgd en u met raad en daad terzijde staan. Vooral tijdens de eerste sessie mag hij u niet alleen laten, want er kunnen onaangename momenten ontstaan. De krappe cabine, de kou – wie dat niet gewend is, kan snel nerveus worden. Het is dan ook erg geruststellend om te weten dat er een deskundige in de buurt is. Essentieel voor het succes van een therapie, van welke aard dan ook, is het vertrouwen in de werking ervan en in de persoon die de behandeling uitvoert. Daarom kunt u het beste van tevoren wat basisinformatie inwinnen over het therapiecentrum en de betrouwbaarheid ervan, die idealiter met certificaten kan worden aangetoond.

Wat kost een sessie in de kou?

De prijzen voor cryotherapie lopen sterk uiteen en zijn afhankelijk van de regio, het centrum en de omvang van de aangeboden behandeling. Daarom is het niet mogelijk om een exact bedrag te noemen. Gemiddeld liggen de kosten echter tussen de 30 en 50 € per sessie. In sommige gevallen tonen zorgverzekeraars zich coulant en vergoeden zij een deel van de kosten. Dit moet per geval bij de verzekeraar worden nagevraagd. De trend en de daarmee gepaard gaande voordelen van de combinatie van reguliere en alternatieve geneeskunde zijn bij sommige zorgverzekeraars doorgedrongen en de bereidheid om verzekerden te ondersteunen bij gezondheidsbevordering begint zich geleidelijk te vestigen.